DANIEL PANE

SELAMAT DATANG DAN MENIKMATI YANG TELAH DISAJIKAN

Senin, 27 April 2026

Bahan Jamita Epistel Minggu Kantate, 03 Mei 2026; 2 Tesalonika/ 2 Tessalonik 3: 1 - 12

BAHAN JAMITA EPISTEL
MINGGU KANTATE
OLOPOLOP HKI 99 TAON
MINGGU, 03 MEI 2026
2 TESALONIK 3: 1 – 12
 
MARENDE DO AHU TU JAHOWA

Pdt. Daniel Bonardo Pane, M.Th.

Patujolo

            Parhorasan ma di hamu amanami dohot inanami, ruas dohot parhalado ni huria HKI di ganup inganana be! Asi ni  roha dohot dame na sumurung sian saluhut na roha, ima na mangaramoti roha dohot ateatemuna di bagasan Jesus Kristus, Tuhan jala Sipalua, amen.

            Adong do hata na mandok: ndang adong hata na umuli begeon asing ni tangiang. Molo tajaha bibelta di Padan na robi dohto di padan na imbaru sai disuru do hita asa martangiang. Tung margogo situtu do tangiang ni angka na daulat, jala dapotan gogo do ibana marhitehite tangiangna songon i nang angka jolma na diondihon di tangiangna. Di hurianta adong do bagian ni liturgi tangiang pangondianon (ndada tangiang tingting). Tangiang pangondianon ima tangiang na mangondihon saluhut angka na porsea, mangondihon angka jolma asa margogo jala manahan di saluhut parsorion na masa, mangapuli angka na marsak jala mampargogoihon angka na gale. Alani i, sai didok do asa manongtong ma hita martangiang. Turpuk jamita epistel on, ima surat ni apostel Paulus na paduahon tu huria na di huta Tessalonik asa tongtong nasida martangiang huhut managam ari las ni roha, ari parolopolopon di na ro Jesus Kristus muse di ari parpudi. Molo tung jumpang ari i, marendeende ma hita mangolophon Jahowa di habangsaNa na badia. Asa lam ampit hita mangantusi turpuk jamita on na marpadomuan tu ojahan minggu, masuk ma hita tu hatorangan ni turpuk.

 

Hatorangan ni Turpuk

            Ia buku 2 Tesalonik ima surat na paduahon na sinurathon ni apostel Paulus tu huria Tessalonik. Huria Tessalonik, maringanan di huta Tessalonik, huta na ribur jala na balga. Huta Tessalonik ima na gabe ibukota haulion propinsi Junani (sebelumnya dikenal dengan kerajaan Makedonia) di harajaon Rom. Huta Tessalonik maringanan di tungkan utara ujung ni teluk Thermaikos, Junani. Si Paulus do na manurathon suratna on hirahira taon 48 – 51 M. Didapot si Paulus do barita taringot na masa di huria Tessalonik ima na adong parpoda haliluon na mangajarhon taringot haroro ni Tuhan (parousia) naung masa (ida 2 Tes. 2: 2), na mambahen ruas ni huria i didiaon (bingung) taringot hasisintong ni pangjarion i. Adong ma nasida paradehon dirina holan na dibagasna be holang na martangiang so mangula ulaonna be. Adong muse ma parange ni jolma i tidak mau tahu taringot haroro ni Tuhan, ndang taboto boha sintongna haroroNa i na ringkot ulaohon ma ulaon na holan manghorhon las ni roha di pamatang (muncul paham hedonisme, hidup berfoya - foya), jala holan mangahut tu haringkot ni parbue ni daging (pat. Gal. 5: 19 – 21). Ala ni i do disooi manang dipodahonh si Paulus huria na di Tessalonik asa unang madabu tu angka ulaon na maralo tu barita na uli. Tutu do Jesus Kristus na naeng ro, alai ndang taboto jala ndang adong jolma na boi manontuhon sadihari tingki manang arina. Alani i, rade ma hita managam haroroNa i marhite martangiang huhut mangulahon ulaonna. Ndang boi tarsirang martangiang dohot mangula ulaon.

            Di ayat 1 ddidok asa martangiang ma huria i huhut manangianghon hami. Ise do hami na dison? Ima apostel Paulus, Silas, Timoteus dohot angka parbarita na uli na asing na manongtong mangaringgashon ulaon parbaritanaulion tu angka bangso nang pe mangadapi hamaolon dohot sitaonon sahat tu na dipenjara dohot ingkon marutang hosa. Sai ditangianghon huria na di Tessalonik ma angka parbaritanauli asa unang so hata ni Tuhan. Lam diorai jala ditulak laho marbaritanauli, alai lam marlojong do hata ni Tuhan i marsaringar. Marhite tangiang ni huria i mangondihon angka parbaritanauli asa malua nasida sian halak na jengkel jala na jahat; ai ndang saluhutna olo porsea di baritanauli i jala ndang olo porsea di Jesus Kristus na gabe Tuhan jala Sipalua (ay. 2).

            Soso asa “martangiang” ima sosososo si Paulus tu huria di Tessalonik asa manang aha pe na masa di adopannasida ingkon manongtong ma nasida martangiang. Marhite tangiang do nasida mangidohon bisuk dohot pangantusion na laho manimbangi angka ragam pangajarion na masa, manirang dia do pangajarion na ingkon peoponnasida jala pangajarion na ingkon ditulak. Marhite na martangiang, taparhatopot na so margogo jala ndang jumpang bisuk dohot parbinotoan laho mangadopi ragam na masa di hasiangan on; na so tau gogo dohot hadirion gabe sipangasahon dohot na gabe pangondianan, alai Debata Ama, Anak dohot Tondi parbadia ma na ingkon sipangasahon, ai tau haposan do Ibana jala tau pangondianan ni angka na daulat marroha. Ai haposan do Debata, ibana do na patoguhon rohanta jala na mangaramoti hita maralohon na jahat dohot ragam parpoda haliluon i (ay. 3).

            Mardongan pos ni roha do si Paulus mamodai manang manosoi huria di Tessalonik na diulahonnasida do angka i sudena (ay. 4). Molo pe masa angka parpoda haliluon, alai hot do ianggo haporseaonnasida. Pos ni roha on marharoroan sian panandaiaon na tangkas si Paulus tu huria Tessalonik songon i nang huria Tessalonik tu si Paulus na manghorhon parsaoran na mansai ronsu. Di ayat 5, dipapos si Paulus do huria Tessalonik na togutoguon ni Tuhani rohanasida tu holong ni roha ni Debata dohot tu habengeton ni Kristus i (pat. Pilp. 2: 5 – 10). Holong ni roha tu Debata martudutudu tu parsombaon dohot pamelehon diri na hibul tu Debata, marparange songon Kristus (imatatio Christus) martudututudu tu parange na marpangoloion, marhabengeton marhasatiaon, na sumeahon ha-Debata-onNa gabe rupa hatoban na patuduhon haserepon ni roha laos di bagasan hasereponNa do dipatimbo Debata Ama Ibana sian saluhut angka Goar. Asa nasa ulu ni tot marsomba tu Ibana, jala nasa dila marhatopothon Jesus ima Tuhan jala Sipalua (pat. Pilp. 2: 11).

            Di ayat 6 – 12 ima pangajarion ni apostel Paulus tu huria na di Tessalonik asa gabe huria na maradat na sida. Pandohan “maradat” di turpuk on ima marparange na denggan jala tau tiruan; manghasomalhon mangulahon angka haulion di parsaoran huria nang songon i parsaoran di humaliang. Adong roha na martamue, roha holong dohot mangharingkothon pangurupion di angka dongan, roha marpanarihon dohot burju di angka ulaon na denggan. Unang ma songon halak na so maradat ima parange na so boi tiruan, sibahen hasesega di punguan huria, na manghorhon hagunturon di parsaoran na humaliang, marroha losok na so ulaulaon. Molo pe managam hita di ari haroro ni Tuhan Jesus Kristus di ari parpudi unang ma gabe songon halak na so maradat. Alai molo lam masihol hita di haroroNa i, lam tahaburjuhon ma mangulahon angka na denggan. Unang marlosok ni roha, padot ma di angka ulaon, hobas di angka sihobasan jala sude na i ingkon diulahon songon parbue ni tangiang.

           

Refleksi Teologi

Parbue ni haporseaon do angka ulaon na denggan, jala ingkon saurdot do haporseaon, tangiang dohot parulaon. Ndang boi hita manutup diri taringot aha na masa di hasiangan on, jala unang gabe tarlalap hita mangharingkothon na di portibi on gabe tading di angka hinaringkot ni ngolu partondion. Ganup jolma naung porsea di Jesus Kristus tangiang dohot ulaon ima na dua hal na mansai diharingkothon. Ndang boi na porsea i holan mangula so pola martangiang, manang holan na martangiang so ulaulaon.

Marhitehite ojahan jamita epistel di pesta olopolop HKI na pa-99 taon on, diajari do hita asa marende hita mangendehon hagogoon dohot hasangapon ni Debata; mangendehon saluhut denggan basa dohot asi ni roha ni Jahowa Debata naung patar di bagasan Jesus Kristus dohot parsaoran ni Tondi Parbadia. Mangendehon ende na imbaru ndada dilapati holan marende mardongan musik, alai marende mangendehon ende na imbaru ima ulaon na manghalashon dohot mangolophon sude pambahenan ni Debata di ngolunta marhite burju na martangiang dohot burju mangula di angka ulaonna na denggan i. Alani i, sude parhalado dohot ruas ni huria HKI na marlasniroha sadari on, adong do hata na mandok: ora et labora na marlapatan martangiang jala mangula. Tangianghon ma na naeng siulahononmu, ulahon naung ditangianhonon, jala tangianghon ma muse naung niula. Martangiang dohot mangula ima na ingkon siulahonon ni angka na porsea huhut mangaramoti dirina asa unang madabu tu ragam pangunjunan dohot manjamothon dirina asa unang madabu tu mangoloi hisaphisap ni daging; manimbangi saluhut angka pangajarion asa unang madabu tu pangajarion ni parpoda haliluon. Ramotan ni Debata ma hita di pardalanan ni ngolu on asa molo jumpang ari haroroNa na sangap i, dapotononNa ma hita hita so hasurahan, amen.



Bahan Jamita Minggu Kantate, 03 Mei 2026; Keluaran/ 2 Musa 15: 1 - 14

BAHAN JAMITA 
MINGGU KANTATE
OLOPOLOP HKI 99 TAON
MINGGU, 03 MEI 2026
2 MUSA 15: 1 – 14

MARENDE DO AHU TU JAHOWA
Pdt. Daniel Bonardo Pane, M.Th.

Patujolo

            Parhorasan ma di hamu amanami dohot inanami, sude ruas dohot parhalado ni huria na adong di portibi on, tarlumobi di sude ruas dohot parhalado HKI di ganup inganana be! Asi ni  roha dohot dame na sumurung sian saluhut na roha, ima na mangaramoti roha dohot ateatemuna di bagasan Jesus Kristus, Tuhan jala Sipalua, amen.

            Sada ulaon na so marujung do ianggo parendeon. Parjamiton, panurirangon dohot lan angka ulaon na di portibi on marujung do saluhutna. Alai anggo parendeon na so jadi marujung. Nang pe daging mate jala gabe malangke, alai anggo parendeon i murudut do di habangsa ni Debata. Dung di ari haroroNa di ari parpudi, dipahehe ma hita sian hamatean jala parsidohot ma hita di habangsaNa na gok hamuliaon dohot hasangapon marende, mangendehon habadiaon, hasangapon dohot hamuliaon ni Debata, mangendehon hatimbulon dohot habolonon ni Debata manggomgomi saluhut angka na tinompaNa (pat. Pangk. 5: 8 – 13; 15: 2 – 4). Alai andorang so sahat dope hita tu paraendeon di habangsa ni Debata na sangap i, marhite turpuk jamita evangelium on dipabotohon tu hita taringot sada ende ni si Musa, sahalak ulaula ni Jahowa Debata na papatarhon huaso dohot hagogoon ni Jahowa Debata na so hatudosan naung patar diida jala dipanghilalahon halak Israel na manghorhon haluaon Israel sian parhatobanon Misir jala na patariparhon halak Israel manaripari laut Teberau. Marhite hata ni ende on, tung tangkas do dibaritahon si Miriam hatimbulon dohot hagogoon ni Jahowa Debata na so adong hatudosanna. Asa lam tu antusna hita mangantusi turpuk jamita on, masuk ma hita tu hatorangan ni jamita.

 Hatorangan ni Jamita

            Di ayat 1 ima patujolo ende ni si Musa on. Didok: “marende ma ahu tu Jahowa, ai marmulia situtu do Ibana”. Tu Jahowa do dipasahat si Musa endena on, dipanghilalahon ibana do gogo dohot huaso ni Jahowa na so tupa adong gogo dohot huaso na boi dipatudos tu gogo dohot hauso ni Jahowa. Nang pe dihajugulhon si Parao laho patuduhon gogo dohot huaso debata na disombana, ima debata Ra alai ndang tolapsa manaluhon gogo dohot huaso ni Jahowa Debata. Jahowa do mangungkap dalan tariparan laut Teberau asa boi mardalan bangso Israel manaripari laut i. Laos dalan na diungkap i mamauphon si Parao dohot angka soldaduna na naeng manangkup muse halak Israel. Ndang adong gogo manang huaso manang aha pe jala sian debata na dia pe na boi manundati haluaon na pinatupa Jahowa. Patariparan laut Teberau i pataridahon pangaramotion dohot pangondianon ni Jahowa maradophon bangso Israel na gok halongangan bolon.

            Di ayat 2 didok: “Jahowa do hatogaonku dohot pujipujianku jala manjadi hatuaonku. Ibana do Debatangku...”. dipahartopot si Musa do tung na so margogo ibana laho patupahon angka ragam halongangan na binahenna di Misir, alai gogo Jahowa, Debata ni Israel i do na patupahon angka halongangan i marhite ibana, lapatanna papatarhon gogo dohot huaso ni Jahowa do si Musa laho patupahon halongangan di Misir. “Debata do haluaon manang hatuaonku”, hata on jotjot do dipangke di angka ende liturgi halak Israel na pabotohon ndang jumpang haluaon dohot hangoluan na marharoroan sian na asing; ndang adong gogo dohot huaso na boi patupahon haluaon songon na binahen ni Jahowa Debata, ala ni i, Jahowa do Debatangku!

            Didok di ayat 3: “Jahowa do Ulubalang bolon, Jahowa do GoarNa”. Di hata heber hata ulubalang didok milekhāmāh na marlapatan pahlawan perang. Dihatindanghon si Musa do taringot parporangan na masa di harajaon Misir. Ndada parporangan pardagingon alai parporangan ha-Debata-on. Dipaloas Jahowa do si Parao patuduhon saluhut gogo ni debata Ra na dihaporseai halak Misir debata na gogo situtu do debata Ra. Ndang margogo hape hagogoon ni Ra debata Israel martimbanghon hagogoon ni Jahowa, Debata ni Israel. Ulubalang bolon do Debata, na tuk pataluhon sude hagogoon ni angka debata di tano on na patupahon sude halongangan bolon na so boi dibahen angka hagogoon ni angka debata sileban. Marhite hagogoon bolon i do malua Israel sian parhatobanan Misir jala boi nasida mardalan manaripar laut Teberau. Mannghorhon hamonangan do saluhut na binahen ni Jahowa, hamonangan maralahon parhatobanon, maralohon angka parange na so uhum na binahen ni halak Misir, monang maralohon parsorion dohot talitali ni halak Misir na mambahen mabugang daging ni halak Israel. Marhamonangan do halak Israel mamolus rura linggoman ni hamatean. “Jahowa do GoarNa”! Jahowa, Debata na naung adong, na mambahen adong sian na so adong; molo pe salpu saluhut angka na adong i, alai hot do Ibana jala manongtong, na so tupa salpu anggo Ibana dohot hataNa. Marhagogoon do GoarNa jala marhamuliaon, na badia do GoarNa.

            Dung haruar halak Israel jala naeng manadinghon luat Misir tarambat ma langkanasida ala patar diadopi nasida laut teberau na bagas hape sian pudi ro do soldadu Misir na niuluhon Parao Misir mardongan hurete hoda porang na marsangkap laho mamunu halak Israel. Mardalan halak Israel laho malua, hape hamatean do dijolona marhite laut teberau, mulak pe nasida tu pudi tong do hamatean na naeng masa marhite hureta hoda porang halak Misir na naeng mamunu. Mangalualu do si Musa mangido hagogoon ni Jahowa Debata mangido asi ni roha ni Debata asa tung dipalua halak Israel sian hamatean. Ditangihon Jahowa do alualuna i, laos disuru do si Musa manghindat tungkotna, jala patoltol tanganna tu atas laut, jala patolak, asa dibolus halak Israel tongatonga ni laut i, mardalan di na mahiang. Masa ma hagogoon ni Jahowa Debata marhite angka alogo na unduk di hataNa na gabe parangan ni Jahowa laho mamola laut i gabe tarbola. Mardalan ma halak Israel manaripar laut na bidang jala na bagas i. Diida si Parao dohot angka soldaduna na masa i, lam margogo ma nasida laho mangalele dohot mamunu halak Israel. Sahat ma si Parao dohot soldaduna di hatariparan ni halak Israel di tonga laut teberau, disuru Debata ma si Musa laho  patoltol ma tanganna tu atas laut, asa sumuang angka aek i lingkup tu halak Misir, tu angka huretana dohot tu angka parsihundulna. Hamatean dohot hamagoan ma na gabe jambar ni si Parao dohot soldaduna, jala na so tolap do ianggo gogo ni debatana paluahon dirina dohot soldaduna sian hamagoan na pinamasa Jahowa tu nasida. Marningot saluhut pambahenan ni Jahowa i do umbahen dihatahon si Musa marhite endena songon di ayat 4 – 10 turpuk jamita on.

            Tung ise ma songon Ho, ale Jahowa di tongatonga ni angka debata? Di ayat 11 – 14 ima panghatindangahon ni si Musa taringot tu hatimbulon, hasongkalan ni Jahowa Debata di tongatonga angka debata na disomba angka bangso na leban. Ganup bangso sai adong do debatana, jala hagogoon ni debata tarida do sian hagogoon ni bangso na maralahon bangso. Molo monang do bangso i, hataridaan hagogoon dohot hamuliaon ni debatana; alai hataluon ni sada bangso, hataridaan hagaleon dohot hataluon debata na disomba. Songon i do pangantusion ni angka bangso di partingkian na robi (pada kurun waktu sejarah Alkitab (ANET: Ancient Near East Time)). Di partingkian ANET, Bangso Misir, ditanda do bangso na bolon jala marhagogoon (istilah saat ini disebut: negara/bangsa super power) ima hataridaan debata “Ra” na disomba bangso i, ima debata na marhagogoon. Alai hagogoon ni debata Ra ndang boi paluahon si Parao dohot halak Misir sian hamagoan dohot paruhuman na dipamasa Jahowa tu nasida. Tung tu ise ma dipatudos hagogoon, hatimbulon dohot habadiaon ni Jahowa di tano on; di ganup inganan dohot di ganup tingki? Ndang adong! Jahowa, Debata sasada do! Dibege angka bangso ma Goar ni Jahowa, jala angka dotdot ma nasida hinorhon ni hasongakalan dohot hatimbulon Goar ni Jahowa. Haleluya!

 

Refleksi Teologi

            Sadari on, maroloolop ma HKI di siala toho di tanggal 01 Mei 2026
, gonop ma umur ni hurianta HKI marumur 99 taon, jala di taon 2027 tapestahon ma pesta Jubeleium II (Jubelium dirayakan 1 x 50 tahun, tidak setiap tahun atau sekali sepuluh tahun, melainkan setiap sekali lima puluh tahun). Tama situtu do sude hita: parhalado, parhobas di huria, ruas ni huria marlasniroha di saluhut pangaramotion ni Jahowa Debata di pardalanan ni hurianta sian na mamungka 01 Mei 1927 sahat tu 01 Mei 2026. Marhite buku on hupasahat hami: “selamat ulang taon tu HKI: panjang umurnya, sehat seluruh para pelayan dan jemaatnya, kuat imannya di dalam Tuhan.

            Autsugari marujiruji hita di saluhut pardalanan ni hurianta sian na mamungka sahat tu sadari on, tung godang situtu angka hamaolon na niadopi angka amanta dohot angka natorop na pajongjong hurianta on sian mamungka goar HCh.B, dung i na marganti goar tu HKI songon goar ni hurianta sadari on. Ditulak do hajongjongan HCh.B sian missi RMG, digoari do pambarontak dohot pangalo tu RMG. Alai ndang sumurut haringgason ni amanta dohot situan natorop laho papatarhon barita na uli, songon i nang patupahon haulion dohot haluaon tu bangso batak sian panggosagosa sibontarmata. Sahat tu pardalanan ni hurianta HKI sai tongtong do mangadopi ragam angka hamaolon dohot sipingkiron laho patupahon panghobasion huria. Alai di sude pardalanan ni ngolu ni HKI sada na ingkon siingotonta, na so jadi dipasombu Jahowa huriaNa punjung mangadopi i, alai marhite hagogoonNa dohot huasoNa na so tarasam dohot na so hatudosan.

            Marhitehite gogo dohot pangondion na sian Jahowa mamolus ragam angka na masa di hasiangan on, tama ma hita marende jala marlasniroha. Jahowa do ulubalang bolon di bangso na manghirim haluaon na pinatupaNa. Tama situtu do hita marendeende jala marolopolop di saluhut pambahenan ni Jahowa. Nang songon i ngolunta di hasiangan on. Godang do tutu siboluson di pardalanan ni ngolunta, alai marhagogoon do Jahowa patupa haluaon dohot pangaramotion tu ngolunta. Marolopolop ma hita jala marende, taendehon ma ende na imbaru sada manghalashon sude pambahenan ni Jahowa Debata di ngolunta, amen.